होर्डिंगमुक्त पार्ले?

होर्डिंगमुक्त पार्ले?

ऑगस्ट महिना उजाडला की आपल्याला वेध लागतात ते सणांचे, उत्सवांचे. कारण रक्षाबंधन, नागपंचमी या घरगुती सणांबरोबरच येतात, दहीहंडी, गणपती आणि नवरात्रासारखे सार्वजनिक उत्सव. त्यातही गणपती आणि नवरात्र म्हणजे दहा दहा दिवसांचे उत्सव. यात वेगवेगळे भरगच्च कार्यक्रम, स्पर्धा आदींचे आयोजन होते. त्याची माहिती तसेच या उत्सवाच्या वातावरणात जमणाऱ्या गर्दीचा जाहिरातबाजीसाठी उपयोग करून घेणारे व्यावसायिक, राजकीय पक्ष आणि नागरिकांना सूचना करणाऱ्या पोलीस व सरकारी यंत्रणा या साऱ्यांचेच होर्डींग्ज जागोजागी झळकू लागतात. आता गल्ल्यांच्या तोंडाशी तात्पुरती प्रवेशद्वारे उभी करून त्यावर ही होर्डींग्ज लावली जातात.

या उत्सव काळात लोकांपर्यंत पोहोचण्याचा मंडळांचा, राजकारण्यांचा आणि व्यावसायिकांचा प्रयत्न अगदीच चुकीचा आहे असे म्हणता येणार नाही. प्रश्न येतो तो अतिरेकाचा. अनेकदा या होर्डींग्जचा इतका अतिरेक होतो की आजूबाजूच्या इमारती, बागा, मैदाने या सर्वांखाली अक्षरश: झाकली जातात. उत्साहाने ही होर्डींग्ज लावणारी मंडळे, उत्सव संपल्यावर ती काढायची मात्र सोईस्करपणे विसरून जातात. मग फाटकीतुटकी लोंबणारी होर्डींग्ज सर्व परिसराला विद्रूप करून टाकतात. हा झाला उत्सवांच्या वेळचा भाग. पण इतरवेळीही कुणाची जयंती, मृत्यु, वाढदिवस, अभिनंदन, १०वी- १२वी च्या विदयार्थ्यांना शुभेच्छा आदी फुटकळ कारणांसाठीही होर्डींग्ज लावून स्वतःची जाहिरात करण्याची मधूनमधून टूम निघते.

खरंतर महाराष्ट्रातील सर्वच महानगरपालिकांनी होर्डिंग्जविरुद्ध दमदार पावले उचलली आहेत. आता महानगरपालिकेच्या लेखी परवानगीशिवाय कोणीही होर्डींग्ज लावू शकत नाही. ती परवानगी होर्डींग्ज बरोबरच लावली जाणे आवश्यक आहे. त्यामुळे ती किती काळासाठी दिली गेली आहे याची माहिती कोणाही नागरिकास होऊ शकते. शिवाय परवानगी देतानाच महानगरपालिका अनामत रक्कमही घेते. ज्यामुळे निर्धारीत वेळेत ही होर्डींग्ज न उतरवल्यास अथवा नियमभंग केल्यास होर्डींग्ज उतरवायचा खर्च अथवा नियमभंगाचा दंड यातून वसूल करता येतो. या कायद्याची अंमलबजावणी मुंबईत तरी बऱ्याच प्रमाणात समाधानकारकरीत्या होते आहे. त्यामुळे गेलं वर्षभर तरी हा होर्डींग्जचा त्रास बराच कमी झाला आहे. शिवाय महानगरपालिकेची गाडी यासाठी सतत वेगवेगळ्या परिसरात फिरत असते व कारवाई करत असते. असे असले तरी या कामासाठी आपल्या के पूर्व वॉर्ड ऑफिसमध्ये अवघी ४/५ माणसे आहेत व त्यांच्याकडे मिलन सबवेपासून जोगेश्वरी- विक्रोळी लिंक रोड व इकडे मिठी नदीपर्यंतचा परिसर आहे. त्यामुळे त्यांचे प्रयत्न अनेकदा कमी पडतात. संस्थांच्या अथवा वैयक्तिक होर्डींग्जवर लगेच कारवाई होते पण राजकीय होर्डींग्जवर कारवाई करायला गेल्यावर २५/५० कार्यकर्ते येऊन विरोधात उभे ठाकतात. अशावेळी पालिकेच्या कर्मचाऱ्यांना पोलीस बंदोबस्त घेऊनच होर्डींग्ज उतरावी लागतात. पण पोलीस अनेक कार्यात व्यस्त असल्याने (आपला परिसर विमानतळानजीक असल्याने व्हिआयपींसाठी कार्यव्यस्तता जास्त असते) कारवाईमध्ये दिरंगाई होते.

१. प्रवेशद्वारांसाठी रस्ते खोदणे

उत्सवाच्या उंच प्रवेशद्वारांसाठी व रस्त्यावरील विद्युत रोषणाईसाठी बांबू पुरायला रस्ते खणले जातात. उत्सव संपल्यावर प्रवेशद्वारे व बांबू काढून टाकल्यानंतर रस्त्यांची दुरुस्ती करून देणे ही खोदणाऱ्यांची जबाबदारी असते पण ती नेहमीच सोईस्कररीत्या विसरली जाते. महानगरपालिका त्यासाठी ही अनामत रक्कम घेते पण त्यांच्याकडून रस्तेदुरुस्ती सरकारी गतीनेच होते व या खड्यांचा त्रास जनसामान्यांनाच होतो. एरवी खड्डे प्रश्नावर हमरीतुमरीवर येणारे विरोधी पक्षही स्वतःच्या कार्यकर्त्यांनी खणलेले खड्डे परत बुजवण्याची तसदी घेत नाहीत. नागरिकांनीच एकत्र येऊन निर्माण झालेली मंडळे आणि नागरिकांचे हितचिंतक म्हणवणारे यासंबंधी थोडीशी जागरूकता दाखवतील का? आपल्या परिसरातील अशा गोष्टींचा त्रास होणाऱ्या नागरिकांनीही असे नियमभंग महानगरपालिकेच्या निदर्शनास आणून देणे गरजेचे आहे. महानगरपालिकेच्या साईटवर तक्रार केल्यास ताबडतोब कारवाई होऊ शकते.

२. होर्डिंग्ज वेळेवर उतरवणे गरजेचे

होर्डींग्ज लावणे हे सर्वथा गैर आहे असे नाही. चांगल्या कामांची, कार्यक्रमांची माहिती नागरिकांपर्यंत पोहोचावी यासाठी ठराविक ठिकाणी होर्डींग्ज जरूर लावावी. पण त्याची कालमर्यादा, आकारमान व आवश्यकता ओळखून लावावी. त्याचप्रमाणे नियमानुसार पुन्हा काढून टाकण्याचीही जबाबदारी सामाजिक संस्थांनी किंवा सांस्कृतिक मंडळांनी घ्यावी.

३. रस्ते खणताना माहितीफलक आवश्यक

बहुतेक राजकीय पक्षांचे सूचना फलक किंवा फळे वेगवेगळ्या रस्त्यांवर कायमचे असतातच. लहानसहान गोष्टी त्यावर खडूने लिहूनही ते काम चालवू शकतात. केलेल्या कामांची माहिती देण्यासाठीही सर्व नगरसेवक, आमदार, खासदार होर्डींग्जस लावतात ते काही प्रमाणात योग्यही आहे पण ते ठराविक काळाने उतरवायची दक्षता घेणे जरुरीचे आहे.

काही फलक जे लावले जाण्याची आवश्यकता आहे व ते नियमानुसारही लावलेच पाहिजेत असा कायदा आहे ते फलक मात्र कोणी लावताना दिसत नाही. हे फलक कुठले हे आपल्याला माहित आहे का? जेव्हा विजमंडळे, गॅस पाईप, पाण्याच्या पाईपलाईन, गटारे तसंच रस्ता अथवा फुटपाथ दुरुस्ती आदि कारणांसाठी रस्ते खणले जातात, वाहतूक बंद ठेवली जाते अशावेळी काम करणाऱ्या कंत्राटदाराने तशी पूर्वसूचना लावणे त्याला नियमानुसार बंधनकारक आहे. ते काम किती काळात पूर्ण होईल, पर्यायी वाहतूक कुठल्या मार्गाने होईल हेही नमूद करणे गरजेचे आहे.

पण हे फलक कधी कुठे लागल्याचे तुम्हाला स्मरते? त्यामुळे होणारी गैरसोय, कालपव्यय आपण सोसतो. पण त्याविरुद्ध आवाज उठवण्याबद्दल आपण विचारही करत नाही. या फलकांची नागरिकांना जास्त गरज आहे याकडे केवळ नेते मंडळींनीच नाही तर नागरिकांनीही लक्ष देणे आता गरजेचे झाले आहे. एरवी आपापल्या पक्षाच्या होर्डींग्जवरून हातघाईवर येणाऱ्या पक्ष कार्यकर्त्यांनी जर हे फलक लावले जाण्याकडे लक्ष दिले तर त्यांच्या नेत्यांना जाहिरातींचे फलक लावायलाही लागणार नाहीत. प्रश्न तसा छोटासाच आहे पण प्रत्येकाने थोडीशी शिस्त पाळली तर सहज सुटणाराही आहे. आपले पार्ले सुंदर व नीटनेटके दिसायला याची नक्कीच गरज आहे.

“होर्डींग्ज लावणे मला व पराग अळवणी (आमदार) यांना मुळातच पटत नाही. आम्ही केलेल्या कामाचे फलक लावायला आमचा विरोधच असतो. कधीकधी कार्यकर्ते उत्साहाने अशा गोष्टी करतात तेव्हा, तसेच पार्ले महोत्सवाच्या वेळी लावलेले होर्डींग्ज वेळेत उतरवण्यासाठी आम्ही कायम दक्ष असतो. पार्ले महोत्सवाचे होर्डींग्जही आम्ही ठराविक जागांवर मुख्यतः बसस्टॉपवर लावतो. तेही पूर्ण परवानगी घेऊनच. काही वेळेस कोणी ज्येष्ठ नेते येणार असतील तर त्यांच्या स्वागताचे होर्डींग्ज लागतात पण ते भाजपाच्या जिल्हा कार्यालयातून लागतात. तरीही वेळेवर ते उतरवायची दक्षता आम्ही घेतो.” – ज्योती अळवणी (नगरसेविका, वॉर्ड क्र. ८०)

“होर्डींग्जवर बंदी हा आमच्या महानगरपालिकेचा नियमच आहे. त्यामुळे आम्ही तो पाळतो. अशा पद्धतीने परिसर विद्रुप होणे चूकच आहे. उत्सव काळात या गोष्टी जास्त होतात मात्र नियमानुसार ती वेळेत काढणे गरजेचेच आहे हे मंडळांनी व कार्यकर्त्यांनी लक्षात घ्यावे.” – शुभदा पाटकर, (नगरसेविका, वॉर्ड क्र. ७९)

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s