आपले पार्ले आहे सुरक्षित; तरी सतर्क राहण्याची गरज

वर्तमानपत्रे आणि बातम्यांचे चॅनल्स, कधीही बघायला गेलं तरी हल्ली त्यात मोठ्या प्रमाणात दिसतात त्या भ्रष्टाचाराच्या बातम्या आणि त्या खालोखाल, दरोडे, बलात्कार, चोरी, खून आदी गुन्ह्यांच्या आणि अपघाताच्या बातम्या. त्यालाच संलग्न म्हणजे वेगवेगळ्या धार्मिक आणि जातीय तणावांच्या बातम्या. या सर्व बातम्या ऐकताना, बघताना सामान्य माणसाला स्वत:च्या व कुटुंबाच्या सुरक्षेबद्दल काळजी न वाटली तरच नवल. राष्ट्रीय, राज्यीय आणि मुंबई व आसपासच्या प्रदेशांतील सुरक्षा विषयक पार्श्वभूमीवर विलेपार्ल्याचा विचार करता आपले उपनगर खुपच सुरक्षित वाटते. पार्लेकरांबरोबरच, पोलिस यंत्रणा व सामाजिक संस्था यांच्याशी या विषयावर चर्चा करतानाही हेच सत्य सामोरे आले.

मुळात पार्ल्यात सुशिक्षित वर्ग ८०% आहे. त्यांची सांपत्तिक स्थितीही चांगली आहे. २०% समाज हा निम्न अथवा कनिष्ठ आर्थिक गटात मोडणारा व अल्प शिक्षित असला तरी तो मुख्यत्वे याच ८०% समाजाशी पिढ्यानपिढ्या जोडलेला आहे. त्यांच्याही मुलांचे शिक्षण पार्ल्यातील मान्यवर शिक्षणसंस्थांत आजवर झाले आहे. त्यामुळे इतर ठिकाणच्या मानाने येथील कनिष्ठ आर्थिक वर्गदेखील जास्त संस्कारी, विचारी आणि सजग आहे हे जाणवते.

जवाहर बुक डेपोजवळ झालेला बॉम्बस्फोट अथवा क्वचित ठिकाणी झालेले खून ह्या पार्ल्यात वर्षानुवर्षात क्वचितच घडणार्‍या घटना. त्यामुळे पार्ल्यातील गुन्हे या सदरात मोडतात त्या अधूनमधून होणार्‍या घरफोड्या व मुख्यत्वे चेन, मंगळसूत्र यांच्या चोर्‍या. याविषयी अधिक माहितीसाठी विलेपार्ले पोलिस स्टेशनच्या मुख्य पोलिस अधिक्षक रक्षा महाराव यांच्याशी संपर्क साधला. त्यांनी हे गुन्हेही आटोक्यात आल्याची माहिती दिली. घरफोड्या आटोक्यात रहाण्याच्या दृष्टीने काही उपाययोजनाही सुचवल्या. सोनसाखळी चोरांची ४-५ जणांची टोळी नुकतीच पकडून त्या सर्वांना गजाआड केल्याचेही त्यांनी सांगितले. यामुळे २५/२६ तक्रारदारांना त्यांच्या चिजवस्तूही परत मिळाल्या. पोलिसांतर्फे पार्ल्यातील जास्त रहदारीच्या रस्त्यांवर किंवा लहान गल्ल्यांच्या कोपर्‍यांवर बाहेरून मदत फोर्स मागवून दोन दोनच्या गटाने पोलिस व महिला पोलिसही तैनात केलेले आहेत. ते आपल्या सर्वांनाच पार्ल्यात गस्त घालताना दिसतात. त्यामुळे चेन खेचण्याचे प्रकार आटोक्यात असले तरी अजूनही अनेक महिला व काही पुरूषदेखील दागिन्यांचं अवास्तव प्रदर्शन करत फिरत असतात. मॉर्निंग वॉकला जाताना अथवा एकटेदुकटे फिरताना महिलांनी दागिन्यांचा सोस केला नाही तर हे प्रमाण कमीतकमी राहू शकते असेही रक्षा महाराव यांनी सांगितले.

पार्ल्यात महिला छेडछाडीचे फारसे गुन्हे होत नाहीत असा दावा रक्षा महाराव यांनी केला. मात्र असे काही प्रसंग आपल्या आजुबाजुला घडत असतील तर नागरीकांनी दक्षता घेणे व अशावेळी त्यांना हटकणे हे केलेच पाहिजे. गरज पडल्यास पोलिसांकडे मदत मागावी. कधीही कुणी संशयास्पद व्यक्तींचा वावर इमारतीमध्ये किंवा रस्त्यावर दिसला तर सतर्क राहणे गरजेचे आहे. ‘आमच्या शंभर पोलिसांच्या दोनशे डोळ्यांच्या बरोबर तुम्हा सर्व नागरिकांचे लाखो डोळे जर लक्ष ठेवून असतील तर गुन्हेगारीला निश्चित आळा बसू शकेल. तुमच्या परिसरात काही आक्षेपार्ह गोष्टी दिसल्या तर त्या नक्की आमच्यापर्यंत पोहोचवा, आम्ही गस्त घालत असताना त्याची जरूर दखल घेऊ. प्रत्येक वेळी तक्रारच नोंदवावी लागत नाही. अनेक घटना नुसत्या पोलिस समजावणीने थांबतात असे त्यांनी आवर्जून सांगितले. घरगुती हिंसाचाराचे गुन्हेही पार्लेपरिसरात आटोक्यात असल्याचे त्यांनी सांगितले. वृद्ध पालकांना मुलांनी त्रास देणे, सासू-सुनांची भांडणे अशा तक्रारी अधूनमधून येतात पण बहुतेक गोष्टी समजावणीनंतर थांबतात. त्याला गुन्ह्याचे स्वरूप येत नाही. तसेच पार्ल्यात जातिय प्रश्नही नाहीत त्यामुळे एकंदरीत वातावरण शांत आहे असे त्यांचे मत आहे.

याचाच अर्थ पार्ले हे एक सुरक्षीत व म्हणूनच राहण्यासाठी थोडे महागडे झाले आहे. मात्र पार्ल्याचा हा तोरा असाच रहावा असे वाटत असले तर नागरीकांना जागरूक, सतर्क राहणे गरजेचे आहे. पोलिस व सुरक्षायंत्रणा कार्यरत राहतीलच पण त्यांना सहकार्य देणे ही नागरीकांचीच जबाबदारी आणि ती पार्लेकर बजावतीलच.

पार्ल्यातील पहारा फाउंडेशन या संस्थेने नागरी सुरक्षेच्या दृष्टीने अनेक स्तुत्य उपक्रम राबवले आहेत. यासंबंधी माहिती देण्यासाठी संस्थेचे कार्यवाह शरद पटवर्धन यांची भेट घेतली. “पहारा’ च्या सभासदांनी पहाटेच्या वेळी जोडीजोडीने रस्त्यांवर फेर्‍या घालत घरफोड्या थांबवण्यासाठी प्रयत्न केले आहेत. त्यांच्या पुढाकारामुळे पोलिसांनी आता त्यांना “पोलिसमित्र’ घोषीत करून ओळखपत्रेही दिली आहेत. पहारा फाउंडेशनने नागरी सुरक्षेसाठी श्रीमती रेणूका दुर्गेयांच्या मदतीने १५० मुलींना स्वरंक्षणाचे प्रशिक्षण दिले आहे.

एकट्या राहणार्‍या ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने पोलिसांकडून त्यांना नियमित भेट घेणे आजकाल कमी झाले आहे. अधून मधून फोन करून त्यांची खुशाली जाणून घेतली जाते असे समजते. मराठी मित्र मंडळ या संस्थेतर्फे त्यांच्या नोंदणीकृत २०० वरीष्ठ नागरीकांकडे मंडळाचे सदस्य आठवड्यात दोन वेळा भेट देतात व त्यांना मदतीचा हात देतात.

शालेय विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेचा विचार करता शाळा भरायच्या व सुटायच्या वेळांना तेथे पोलिस तैनात करता आले तर तेथील वाहतुकीला शिस्त येईल. मुख्यत्वे पार्लेटिळक शाळेजवळ दुपारच्या वेळी याची फार गरज आहे. कारण चार शाळांची मुले तेथे एकाच वेळेला रस्त्यावर ये-जा करतात. तसेच महिला संघ व पार्लेटिळक समोरील रस्त्यावर झेब्रा क्रॉसिंग करणेही अगत्याचे आहे.

घराची सुरक्षा आणि विम्याचे कवच

आपण सर्वजण आयुर्विमा, आरोग्यविमा याबद्दल जागरूक असतो. पण आयुष्याभर काडी काडी जमवून जे घर उभे करतो, त्याचे आग, चोरी, दरोडा यापासून संरक्षण व्हावे यासाठी विमा का नाही उतरवत? आपल्या घरातील टिव्ही, म्युझिक सिस्टिम, कम्प्युटर, लॅपटॉप, ऍन्टीक पिसेस अशा मौल्यवान वस्तू तसेच दागदागिने (जरी आपण बॅंकेत ठेवले तरी शुभप्रसंगी घरी आणले जातातच) यांना संरक्षण मिळावे या हेतूने त्यांचा विमा उतरवणे गरजेचे झाले आहे. आपल्या गरजेनुसार व घरातील वस्तुंच्या किंमतीनुसार विम्याचे हप्ते ठरतात. मात्र दहशतवादी हल्ल्यामधून होणारे नुकसान व नैसर्गिक आपत्ती (पूर, भूकंप आदि) या विम्यात संरक्षित होत नाहीत. आजकाल अनेक घरांमध्ये दिवसभर कोणीच नसते. अथवा फक्त एकटे वृद्ध अथवा मुले घरात असतात. अशावेळी हे विमा संरक्षण घेणे गरजेचे होते. मंगळसूत्र, चेन खेचणे आदि चोरींमध्येही चार लाखांच्या आत किंमत असल्यास आता दागिन्याची खरेदी पावतीही विमा कंपनी मागत नाही.

नागरी सुरक्षेसाठी पोलिसांकडून सूचना

१.     वाहतुकीच्या नियमांचे पालन करून अपघात टाळण्याचे प्रयत्न करावे.

२.    आपल्या दागिन्यांचे प्रदर्शन टाळावे. एकट्या दुकट्याने फिरताना शक्यतो खोटे दागिनेच वापरावेत.

३.    आपण परगावी जाणार असतो तर शेजार्‍यांना तशी सूचना द्यावी. जाताना मौल्यवान वस्तू बॅक लॉकरमधे ठेवाव्या.

४.    परगावी जाताना शेजार्‍यांना विश्वासात घेणे गरजेचे आहे. त्यांच्या मदतीने घरात अधूनमधून दिवे लावणे किंवा गॅलेरीत कपडे वाळत घालणे, ते अधूनमधून बदलणे अशा हालचाली कराव्या यामुळे घर बंद असल्याचे लक्षात येणार नाही.

५.    वयस्क वा एकट्या राहणार्‍या व्यक्तींनी शेजार्‍यांच्या घरात वाजणारी बेल बसवून घ्यावी ज्यामुळे तुम्हाला संकटकाळी मदत मिळेल. तसेच घराबाहेर चपलांचे एकदोन जोड ठेवावे.

६.     संशयीत व्यक्ती वा वस्तू आढळल्यास पोलिस मदत यंत्रणा – १०० नं ला त्वरित कळवावे.

७.    इमारतीतील शेजारी व परिसरातील लोकांशी मैत्रीपूर्ण संबंध राखावेत. ज्यामुळे ते आणिबाणीच्या वेळी मदतीला पुढे येतील.

८.    सुशिक्षितांनी कायद्यांसंबंधी जुजबी माहिती जाणून घ्यावी व त्यातील आवश्यक बाबी घरकामासाठी येणार्‍यांनाही सांगाव्या.

९.     घरातील नोकरांची माहिती व फोटो पोलिसांना देण्याची दक्षता घ्यावी.

वॉचमन-उपयोग की समस्या ?

इमारतींना वॉचमन ठेवावा का? यावर दोन मते दिसतात. काहींच्या मते ठेऊ नये कारण हे लोक दिवसभर रिकामे बसलेले असतात. त्यामुळे जाणार्‍या येणार्‍यांशी गप्पा मारताना अथवा पैशाच्या अमिषाने इमारतीतील रहिवाशांबद्दल बातम्या ह्यांच्याकडूनच बाहेर पडू शकतात. तर दुसरे मत असे की वॉचमन असल्यावर इमारतीत शिरताना कोणालाही थोडातरी विचार करावा लागतो. येणार्‍यांना हटकले जाते. हे सर्व खरे असले तरी वॉचमन ठेवताना तो मान्यताप्राप्त एजन्सी कडूनच ठेवावा असे पोलिंसाचेही मत दिसले. तसेच त्याच्या हातात नक्की किती पगार मिळतो हेही माहित करून घ्यावे. फारच अल्प असेल तर अनेकदा पैशासाठी माणूस लवकर फितूर होतो. तसेच थोडे त्यांच्याशी माणुसकीने वागले तर कमी समस्या उद्भवतील. तसेच उद्या काही विपरीत घडले आणि आपण विमा संरक्षण घेतलेले असले तर क्लेमच्या पैशांची मागणी पूर्ण करताना इमारतीस वॉचमन नसला तर विमा कंपनी क्लेम मान्य करत नाहीत.

कुत्र्यांचा धोका

दोन वर्षांपूर्वी पार्ल्यातील सर्व गल्ल्या व रस्त्यांवर कुत्र्यांचा भयंकर सुळसुळाट झाला होता. वडलांबरोबर जाणा जाणार्‍या एका लहान मुलीवरही कुत्र्यांनी जबरदस्त हल्ला केला होता. पण आता महानगरपालिकेने बहुतेक ढिकाणचा हा त्रास खुपच कमी झाला आहे. निर्बिजीकरणामुळे कुत्र्यांची पुढील पिढी निर्माण होत नाही. तसेच त्यांच्या स्वभावातील आक्रमकताही कमी होत जाते. या कामात अनेक पार्लेकरांचेही सहकार्य लाभले. निर्बिजीकरणानंतर महानगरपालिकेचे लोक प्रत्येक कुत्र्याला जिथून पकडला असेल तेथेच नेऊन सोडतात. यावर अनेक पार्लेकरांनी आक्षेप घेतला. पण त्याच ठिकाणी सोडल्याचे काही फायदेच आहेत. परीचित जागेत परत आल्यावर कुत्र्यांना संरक्षीत वाटते व ते आक्रमक होत नाहीत. तसेच त्यांच्या भागात ते इतर प्राण्यांना शिरकाव होऊ देत नाहीत त्यामुळे मानवी संरक्षणात भरच पडते.

नवीन इमारतींमधील सुरक्षा योजना

हल्ली पुनर्विकास झालेल्या अनेक इमारतींमध्ये सभासदांच्या सुरक्षेसाठी विविध उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. या इमारतींना आत शिरताना मुख्य गेट बंद असते. त्यावर वॉचमन असतोच पण शिवाय तेथे एक टेलिफोन सारखे मशिन बसवलेले असते त्यावर आपल्याला ज्या फ्लॅटमध्ये जायचे त्याचा नंबर डायल करायचा की त्या फ्लॅटमधे इंटरकॉम वाजतो. तसेच फ्लॅट मधील स्क्रिनवर आपण दिसू लागतो. म्हणजेच घरातील माणसे आपल्याला ओळखून मुख्य दरवाजाचे कुलूप उघडून आपल्याला आत घेतात. अशीच सोय प्रत्येक फ्लॅटच्या दारावरील डोअरबेललाही उपलब्ध असते. त्यामुळे अपरिचित व्यक्ती इमारतीत अथवा फ्लॅटमधे शिरणे टाळता येते. जुन्या इमारतीमध्येही अशी सोय करणे सहज शक्य आहे तरी याचा विचार व्हावा.

सीसी टीव्ही कॅमेरा

पार्ल्याच्या नागरी सुरक्षेसाठी महत्त्वाच्या जागी सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवावेत असा प्रस्ताव काही वर्षांपूर्वी आला होता. त्यावेळी उद्योजक दीपक घैसास यांनी स्वखर्चाने ५ कॅमेरे बसवूनही दिले पण पुढील काळात त्याची व्यवस्था नीट न राखल्यामुळे ते निरुपयोगी ठरले. “शार्गी कम्प्युटरर्स ऍन्ड सेक्युरीटि’चे मुकेश शिरपूरकर या आपल्या पार्लेकरांनीच एक प्रस्ताव पुढे ठेवला आहे. शिपूरकर यांनीच मंत्रायल, मातोश्री, सिद्धी विनायक, हायकोर्ट, आर्मी हेडक्वार्टर, आदि मुंबईतील अनेक महत्त्वाच्या ठिकाणांसह अनेक हॉटेल्स, बॅंका आदि ठिकाणी सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवले आहेत. तसेच मुकेश शिपूरकर हे पोलिसांचे अधिकृत टेक्नीकल ऍडव्हायझरही आहेत.

त्यांनी पार्ल्यासाठी ३ मेगा पिक्सल्सचे २०० कॅमेरे उपलब्ध करून दिले आहेत. त्या कॅमेऱ्यांचा बसवण्याचा खर्च, वायरींग इतर गॅझेटस व यासकट पुढील चार वर्षांची देखभालही ते स्वखर्चाने करणार आहेत. त्यातील काही कॅमेरे बसवण्याचे कामही सुरू झाले आहे.

वीणा भागवत यांनी आपल्या “मंगलाबाई भागवत’ ट्रस्ट मधून तेजपालस्किम बी मधे सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवून घेतले आहेत. त्या स्वत:, मुकेश शिपूरकर व अरविंद प्रभू यांच्या एकत्रित सौजन्याने सीसीटीव्ही कॅमेरे पार्ल्यात बसवण्याची योजना आकार घेत आहे. याचा सर्व्हर हनुमान रोडवरील बीट पोलिस चौकीत बसवला असून त्यावर पोलीस लक्ष ठेवून असेल. ही सुविधा आपापल्या भागांमधे हवी असल्यास नागरिकांनी फक्त कॅमेराचा खर्च करणे अपेक्षित आहे. बाकी सर्व खर्च वरील तीन मान्यवरांकडून होणार असल्याचे समजते तरी ज्यांना कॅमेरे बसविण्यात अथवा डोनेट करण्याची इच्छा असेल त्यांनी या तिघांशी संपर्क साधावा. वीणा भागवत – ९८२१५५२०५२, मुकेश शिपूरकर – ९८२१०४२९३५, अरविंद प्रभू ९८२१३६७७४२

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

w

Connecting to %s