वाहतूकीचा चक्रव्यूह उदासीन प्रशासन-बेजबाबदार नागरिक

रस्त्यावरून चालत असताना अनेकदा करकचून मारलेला ब्रेक, अंगाला चिकटून गेलेली रिक्षा अथवा बाईक हा आपल्याला तसा रोजचाच अनुभव. त्यात वेगळे काही नाही. तरीपण जेव्हा जेव्हा हे घडते तेव्हा तेव्हा आपण भांबावून जातो, वैतागून तात्पुरते ओरडतो. ट्रॅफीकला, पोलीसांना, वाहनचालकांना व सरकारला शिव्या घालतो व पुन्हा “ये रे माझ्या मागल्या’ करत आपल्या रोजच्या दिनचर्येत बुडून जातो. कुणाला अपघात झाला, कुणाचा जीव गेला तर हा विषय डोक्यामधून जायला थोडा अधिक वेळ लागतो इतकंच. पण पुढे काय? यावर काही ठोस उपाय आपण करणार की नाही?

विलेपार्ल्यातील ट्रॅफिक समस्या दिवसेंदिवस आणखीनच भीषण होते आहे. विमान तळावर पार्किंगचे शूल्क वाढवल्यापासून ट्रॅव्हल कंपन्यांच्या गाड्या मोठ्या प्रमाणात पार्ल्याच्या वेगवेगळ्या गल्ल्यांमधे पार्क केल्या जातात. त्यांचे वाहनचालक घोळक्याने उभे असतात. त्यांच्यासाठी खाण्याचे ठेले वाढू लागले आहेत. रिकाम्या मंडळींकडून येणाऱ्याजाणाऱ्या मुलींची महिलांची छेडछाड काढली जाते. वाहक आजुबाजुस असल्याने गाडी “टो’ करून नेली जात नाही. एकूणच अनधिकृत पार्किंग ही एक मोठी समस्या होऊन बसली आहे. गेल्या महिन्यात आमदार ऍड. पराग अळवणी व नागरिकांनी याविरुद्ध एकत्र येऊन यावर उपाय शोधण्याचा प्रयत्न केला मात्र परिस्थितीमध्ये फारसा फरक पडलेला दिसत नाही. एकीकडे ही समस्या तर दुसरीकडे अनधिकृत फेरीवाल्यांची समस्या. म.गांधी रोडवर भाजी मार्केट मधे भाजीवाल्यांच्या दुप्पट अनधिकृत फेरीवाले आहेत. गाडी घेऊन भाजी व इतर खरेदीसाठी येणारे लोक प्रत्येक ठिकाणी गाडी थांबवत थांबवत खरेदी करत राहतात. त्यामुळे इतक्या रूंद रस्त्यावरही दोन्ही बाजूस गाड्यांच्या रांगा लागतात व येण्याजाण्याला मिळून जेमतेम एक गाडी जाण्याची जागा शिल्लक राहते.

फुटपाथ तर जवळजवळ कुठे शिल्लकच नाहीत. फुलवाले, वडापावच्या गाड्या, अपंगाचे स्टॉल, भिकारी यांनाच ते आंदण दिलेत की काय अशी शंका येते. कुठे थोडाफार शिल्लक असलेच तर ते उंचसखल, तर कुठे पेव्हर ब्लॉक उखडलेले असतात. फुटपाथच्या उंचीमधे कोणतेही समान प्रमाण नाही. तो चढण्यासाठी भल्याभल्यांचा जीव मेटाकुटीस येतो. हे सर्व काय आहे? याकडे आपण एकजुटीने लक्ष घालणार आहेत का फक्त प्रशासनाच्या नावाने बोटे मोडत शांत बसणार आहोत?

हेच सर्व प्रश्न घेऊन “आम्ही पार्लेकर’ची टिम वाहतूक सल्लागार समिती सदस्य प्रसाद कुलकर्णी यांच्या समवेत ट्रॅफिक पोलिस इनचार्ज श्रीधर हंसाटे यांना भेटली. त्यावर तोडगा काढण्यासाठी चर्चाही झाली. त्यांनीही त्यांच्या समस्या मांडल्या. शिवाय पार्लेकरांच्या सहाय्याने यावर उपाय योजना करण्याची तयारीही दाखवली. त्यांच्या अखत्यारीत बीकेसी, निर्मलनगर, आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, विलेपार्ले, खेरवाडी, वाकोला एवढी उपनगरीय प्रभाग येतो. त्यात १४०० जंक्शन येतात व दिमतीला फक्त २८०० पोलिस स्टाफ आहे. विमानतळ असल्याने सतत व्हीआयपी लोकांचे येणे जाणे तसेच सततचे राजकिय, सामाजिक, समारंभ अनेकविध मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये, पासपोर्ट व विविध देशांची व्हिसा ऑफिसेस त्यामुळे स्टाफ नेहमीच कमी पडतो.

अनेक गल्ल्यांना पाट्या नाहीत, मार्गदर्शक फलक सुस्थितीत नाहीत. शाळा व तत्सम जास्त रहदारीच्या जागी झेब्रा क्रॉसिंग साठी लागणारी साधनसामुग्री हे महानगरपालिकेच्या अखत्यारीतील विषय. पण महानगरपालिका सहकार्य देत नाही. गाडी “टो’ करण्यासाठी अजूनही जुन्या क्रेनचाच वापर होतो. आताच्या नविन गाड्या त्यापद्धतीने उचलता येत नाहीत. उचलल्यास बंपर तुटतो. त्या हलवता येऊ नयेत म्हणून चाकांना क्लॅम्प लावता येतो पण एवढ्या मोठ्या विभागासाठी फार कमी क्लॅम्प पुरवले जातात. अशावेळी केवळ ट्रॅफिक पोलीस वाहतूक समस्येवर काय करणार?

पार्ल्यातील काही रस्त्यांची परिस्थिती इतकी बिकट आहे की त्यावरील खड्‌ड्यांमुळे आणि उखडलेल्या पेव्हरब्लॉक्समुळे रस्त्यांवरून चालणे आणि वाहन चालवणे हे अत्यंत जिकीरीचे झाले आहे. उदा. श्रद्धानंद रोडच्या साईबाबा मंदिराच्या आसपासचे सर्व रस्ते, पार्क रोड, नरिमन रोड इ. महानगरपालिकेचा अनेक ठिकाणी असलेला असहकार मोडून काढणे. नियोजित कामांना वेळेत निधी पुरवणे व आपल्या आमदार, खासदार निधीतून सांस्कृतिक कार्यक्रम करण्यापेक्षा वॉर्डन, क्लॅम्पस पुरवणे, रस्त्यांची योग्य दुरूस्ती वेळोवेळी करणे, विविध सिग्नल चालू करून घेणे, उघडी गटारे, त्यावरील झाकणे या सर्व प्रश्नांमधे मुख्यत: नगरसेवकांनी जातीने लक्ष घालण्याची गरज आहे.

पार्ल्यातील सामाजिक संस्था व नागरीक एकत्र आले तर सर्व ट्रॅफिक पोलिस यंत्रणा आपल्या सहकार्याला तयार आहे. त्यांनी सुचवलेले काही तोडगे खालीलप्रमाणे :-

१.     बीकेसी मधे त्यांनी होमगार्ड किंवा तत्सम ठिकाणच्या रीटायर्ड लोकांना प्रशिक्षण देऊन वाहतूक व सुरक्षेसाठी काम करणारे ४० लोकांचे पथक तयार केले आहे. त्यांचा खर्च तेथील मोठ्या बॅंका व कंपन्या देतात. असे वॉर्डनसचे पथक पार्ल्यात निर्माण करायचे असेल तर प्रशिक्षण द्यायची त्यांची तयारी आहे.

२.    नो एन्ट्री, नो पार्किंग इ. मार्गदर्शक फलक व रस्त्यांचे नामफलक यासाठी कुणी प्रायोजक मिळाल्यास ते योग्य प्रकारे लावून घेण्याची सोय होईल.

३.    रहदारीच्या जागी झेब्रा क्रॉसिंगचे पट्टे आखण्यासाठी आर्थिक तरतूद होत असल्यास करून देण्याची तयारी आहे.

४.    म. गांधी मार्ग (सनसिटी ते भोगले चौक) “नो स्टॉपिंग झोन’ करण्यात यावा.(गाडी थांबवण्याची परवागनी नाही)

५.    गर्दीच्या ठिकाणच्या अनधिकृत पार्किंगच्या समस्येवर गाडीला लावायचे ४०/५० क्लॅम्प जर पार्लेकरांनी पुरवले तर ही समस्या झटकन सुटू शकते. (एका क्लॅम्पला रुपये ३/४ हजार पडतात)

नागरिकांसाठी सूचना

१.     रस्त्यावरून बेदरकारपणे दुचाक्या चालवणे, एका दुचाकीवर ३/४ जणांनी बसणे हे स्वत:च टाळणे गरजेचे आहे.

२.    हनुमान रोड सीसीडी येथे सिग्नल पाळला जात नसल्याने वाहतूकीचा गोंधळ निर्माण होतो.

३.    भाजीबाजार, हनुमान रोड, येथे खरेदी करताना दुकानांशी गाडी थांबवून खरेदी करणे टाळावे.

४.    वनवेमधे वाहने घालून पादयाऱ्यांना व समोरून येणाऱ्या चालकांचा गोंधळ उडवणे बरोबर नाही.

५     फुटपाथवर दुचाक्या पार्क करून ठेवणे अयोग्य आहे.

६. पालकांनीही वाहनासकट शाळेच्या दारावर उभे राहाणे टाळावे व नियमांचे पालन करूनच वाहने चालवावीत. नो एंट्रीत घूसू नये कारण मुले बेसावधपणे चालत असतात.

पदपथांची दूरावस्था

१.     बहुतेक ठिकाणी पदपथ आस्तित्वातच नाहीत.

२.    जेथे आहेत तेथे विकलांगांचे बुथ, दुधाच्या टपऱ्या, फुलवाले, वडापाववाले व लहान मोठ्या फेरीवाल्यांनी पदपथ अडवले आहेत.

३. पुर्नबांधणी चालू असलेल्या अनेक इमारतींच्या गेटसमोरील उतार वाहनांसाठी एवढे उतरते ठेवले आहेत की तेथून चालताना चक्क तिरके चालावे लागते, जे वयोवृद्धांनाच काय सामान्य माणसासही अवघड होते. इमारतींच्या कार्यकारणीने याची दखल घेऊन योग्य उपाययोजना करावी.

४.    अनेक पदपथांवरील पेवर ब्लॉक्स उखडलेले आहेत. त्यामुळे चालणे अशक्य होते.

५.    अनेक पदपथांवर भिकारी संसार थाटून बसलेले आहेत उदा. म. गांधी रोड पार्ले टिळक शाळे बाहेरील फुटपाथ, गरवारे चौक ते बहार जंक्शन.

६.     काही ठिकाणी पदपथांची उंची इतकी जास्त आहे की त्यावर चढणे अशक्य होते. उदा. बहार जंक्शनचे तोंड मोठे केल्याने रस्ता ओलांडणाऱ्यास धावत रस्ता ओलांडावा लागतो व लगेच समोर येणाऱा पदपथ खूप उंच आहे.

पार्लेकरांच्या मागणीनुसार ४ जानेवारी पासून ट्रॅफिक पोलिसांचे नवीन ऑफिस नेहरूरोड जवळील हायवेवर पुलाखाली (हॅपीहोम सोसायटीसमोरील बाजू)सुरू झाले आहे. चुकीच्या पार्किंगसाठी उचलण्यात येणारी पार्ले परिसरातील सगळी वाहने इथे आणली जातात. मात्र अजून इथे वीज व पाणी या सारख्या प्राथमिक सुविधादेखील पुरवण्यात आलेल्या नाहीत. संध्याकाळी बॅटरीच्य़ा प्रकाशात डासांचा त्रास सहन करत इथले कर्मचारी काम करत आहेत. ही परिस्थिती लवकरात लवकर बदलण्याची गरज आहे.

ट्रॅफिक पोलिसांसाठी काही सूचना

१.     म. गांधी मार्ग (सनसिटी ते नेहरू रोड) टो अवे रोड किंवा नो स्टॉपिंग झोन करावा (म्हणजेच वाहन चालण्यास परवानगी, थांबण्यास नाही) कारण अनेकजण दुहेरी गाड्या उभ्या करत खरेदी करतात. गाडीत चालक असल्याने कारवाई होत नाही.

२.    वि.स. खांडेकर मार्ग हनुमान रोड टोक ते पार्ले बिस्किट फॅक्टरी हा रस्ता रुंद करावा व तेथून दुहेरी वाहन मार्ग चालू करावा. म्हणजे म. गांधी मार्गावरील वाहतुकीस पर्यायी मार्ग मिळेल.

३.    स्टेशन ते रामकृष्ण हॉटेल पर्यंतचा एकेरी केलेला मार्ग दुहेरी करावा. उगाचच सर्व वाहतूक भाजी मार्केटमधून जाते व अडकते.

४. क्रंची मंची, अगरवाल मार्केट आदी ठिकाणी पार्किंगच्या जागी अनधिकृत फेरीवाले आहेत त्यांना हटवून पार्किंगच्या जागा मोकळ्या कराव्यात.

५.    गरवारे चौक व बहार जंक्शन येथे सिग्नल का नाहीत? दिवसभर तेथे वाहतुकीचा गोंधळ असतो. पोलीस हजर असूनही त्यांना आवरणे अशक्य होत असते.

६.     हनुमान रोड वरील सिग्नल कोणीच नीटपणे पाळत नाहीत. पोलीस समोर असून हे घडत असते.

७.    अनेक ठिकाणी वळणावरच मोठ्या पोलीस व्हॅन उभ्या असतात (हनुमान रोड, सुभाष रोड गरवारे चौक, पार्लेश्वर मंदिर). त्यांचा बंदोबस्त करणे

रिक्षाचालकांसाठी सूचना

उपनगरवासियांसाठी रिक्षा हे सोईस्कर वाहन आहे पण रिक्षावाल्यांचे वागणे, रिक्षा पार्क करणे आदि समस्या होऊन बसल्या आहेत.

१.     रिक्षावाले फक्त स्टेशनच्याच फेर्या मारायला तयार असतात इतर ठिकाणी जाणे नाकारतात.

२.    रिक्षा बहुतेक वेळा स्टेशनच्या दारात, रस्त्यांच्या वळणांवर, फाटकांच्या समोर उभ्या असतात. दुहेरी रांगाही लावल्या जाताना त्यामुळे चालण्यास फार अडचण होते.

३.    शिवाजी चौक शहाजी राजे मार्ग येथे फुटपाथच नाही. त्यामुळे वाहने विशेषत: रिक्षावाले रस्त्याच्या इतक्या कडेने वाहने चिकटवत आणतात की चालायला जागाच नसते.

शाळांसाठी सूचना

पार्ले टिळक विद्यालय व महिला संघ या शाळा भरण्याच्या व सुटण्याच्या वेळी आजूबाजूच्या सर्व रस्त्यांवरील वाहतूक विस्कळीत होते. पार्ले टिळक शाळेच्या परिसरात ५/६ शाळा येतात. त्याच्या भरण्याच्या सुटण्याच्या वेळात १०/१५ मिनिटांचे अंतर आहे. तरीही स्कुलबस, रिक्षावाले व पालक आणि त्यांची वाहने यांनी परिसरात वाहतूक कोंडी निर्माण होते. शाळांनी वेळांमध्ये थोडे बदल केल्यास हे गोंधळ नक्कीच कमी होऊ शकतात.

१. महिला संघ व पार्ले टिळकच्या सर्व शाळांसमोर मैदाने आहेत. तरी स्कुलबसेसना थोड्या वेळासाठी शाळेच्या आवारात उभे राहण्याची परवानगी द्यावी.

२. पार्ले टिळक मराठी माध्यमाची शाळा सोडताना विद्यार्थ्यांना रस्त्याकडच्या बाजूने बाहेर सोडण्याऐवजी मैदानात सोडावी व शाळेत येणारी मुले रस्त्याकडून घ्यावी. त्यामुळे मुलांची सुरक्षितताही जपली जाईल व पालकांचा अर्धा जथाही मैदानात उभा राहिल.

आपण पार्लेकर सुशिक्षित आहोत. सुसंस्कारीत व सामाजिक नियम पाळणारेही आहोत. अनेकांची मुलेबाळे परदेशी आहेत. मग परदेशाच्या वाऱ्या करून आल्यावर तेथील शिस्तीचे संस्कारही आपण घेतले आहेत हे दाखविण्याची जबाबदारीसुद्धा आपलीच आहे. विलेपार्ल्याला स्वत:ची वेगळी ओळख मुंबईतच नाही महाराष्ट्रातही आहे. भले देशातील ट्रॅफिकला शिस्त नसेल पण पार्ल्यात मात्र शिस्तशीर वाहतूकच होते हे जगाला (कारण आपली मुले जगभर आहेत) दाखवणे ही आता आपली नैतिक जबाबदारी आहे.

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

w

Connecting to %s