विषारी विळखा-मोबाइल टॉवर्सचा

१९४७च्या उत्तरार्धात विल्यम रेंच हा शास्त्रज्ञ एका अनोख्या “फ्रिक्वेन्सी बॅड’वर संशोधन करत होता. ज्याचा उपयोग सीआयए एका छुप्या मिशनसाठी करत होती. मिशन होते लोकांच्या नकळत त्यांच्यावर मानसिक नियंत्रण ठेवण्याचे. या लहरींमुळे लोकांत अस्वस्थता, मळमळणे, भावनिक-वैचारिक गोंधळ, ग्लानी आदि लक्षणे दिसू लागली. आपल्या संशोधनाचा उपयोग अमेरिकन सामान्य जनतेवर अशा भयंकर प्रकारे केला जात आहे हे रेंचच्या लक्षात यायला काही वर्षे गेली पण लक्षात येताच त्याने सीआयएशी बंड पुकारले व काम करण्यास नकार दिला. पुढे काही दिवसातच त्याचा खून झाला.

ही गोष्ट सांगण्याचे कारण म्हणजे याच संशोधित लहरींपैकी काहींचा वापर आज सर्रास केला जातो. तोही आपल्या नकळत, आपल्या सर्वाच्या लाडक्या “मोबाईल फोन’साठी! हो, मोबाईल फोनच्या प्रक्षेपणासाठी याच लहरींचा वापर त्याच्या टॉवर्सवरून केला जातो. या फोनच्या रूपाने आज एक जिवंत अणूबॉम्ब आपण आपल्या घरातच नाही तर हातात खेळवत आहोत याची आपल्याला कल्पना आहे? आज सामान्यातील सामान्य माणसाच्याच नाही तर अगदी लहान बाळांपासून वृद्धांपर्यंत सर्वांवर या मोबाईल फोनची मोहिनी आहे. हा मोबाइल फोन व त्याच्या टॉवरमधून प्रक्षेपित होणाऱ्या इलेक्ट्रोमॅग्नेटीक लहरी आपल्या मनावर, शरीरावर दिवसरात्र येऊन आदळत आहेत. ज्या लहरींचा जन्मच मुळी लोकांना मोठ्या प्रमाणावर नियंत्रित करण्यासाठी, त्यांच्या तनामनाला हानी पोहोचवण्यासाठी झाला आहे त्याला आज आपण आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनवला आहे आणि त्याच्या विरोधात एक शब्दही ऐकून समजून घ्यायला कुणी तयार नाही.

याबाबत माहिती गोळा केली असता या लहरींवरील संशोधन मुख्यत्वे २०११ सालापूर्वीचे दिसते व तेही अमेरिका, इंग्लंड सारख्या देशात. जिथे ते मुख्यत्वे या लहरींपासून धोका असल्याचे अमान्य करतात.

सुमारे २०० फुट उंचीच्या मोबाईल टॉवरमधून निघणाऱ्या इलेक्ट्रोमॅगनेटीक लहरी जरी जमिनीला समांतर जात असल्यातरी त्या क्रॉंक्रिटच्या भिंतीनाही भेदून जातात. एवढ्या ताकदीच्या लहरी आपल्या शरीरावर, मनावर परिणाम करणार नाहीत हे शक्य तरी आहे का?

म्हणूनच या टॉवर्ससाठी स्थानिक शासकिय यंत्रणांसाठी परवानगी कायद्याने घेणे आवश्यक केले आहे. मात्र मोबईल कंपन्या अनेक ठिकाणी अनधिकृत टॉवर्स उभारत आहेत. २००६साली महानगरपालिकेने या टॉवर्ससाठी काही नियमावली बनवली आहे ज्यात टॉवर पासून ३० ते ५० फूटापर्यंत शाळा, हॉस्पीटल व शेजारील इमारत असता काम नये. पार्ल्याचे क्षेत्रफळ बघता ३१४ टॉवरच्या रेंजमधे कोण येत नाही हाच खरंतर प्रश्न आहे. संशोधनात टॉवर्सच्या आसपासच्या परिसरातील वातावरणही साधारण २ अंशाने वाढते असे दिसले आहे. या निर्माण होणाऱ्या उष्णतेचाही मानवावर, पशुपक्षी व सर्वच निसर्गावर परिणाम होणे अभिप्रत आहे. आपण सर्व एक इलेक्ट्रोमॅगनेटिक कढईत उकळले जात आहोत व आपल्याला याचे भानही नाही.

मोबाईल टॉवर्सच्या दुष्परिणामांविरुद्ध गेल्या अनेक वर्षांपासून ज्यांनी निकराने संघर्ष केला असे नाव म्हणजे नीला रविंद्र. महात्मा गांधी रस्त्यावरील त्यांच्या सात मजली इमारतीसमोर असलेला टॉवर बरोबर त्यांच्या घराच्या खिडकीसमोरच आहे. त्याच्यामुळे त्यांना व त्यांच्या पतीला कर्करोगाला तोंड द्यावे लागले. त्यांच्याच इमारतीतील त्यांचे नातेवाईक अलझायमरला बळी पडले. त्यांचा रोग झपाट्याने वाढला. टॉवरविरोधात लढा देताना त्यांच्या लक्षात आले की टॉवर बसवण्याची परवानगी दिल्लीहून आणावी लागते. या शासकीय चक्रव्युहाला काय म्हणावे? टॉवर बसवताना पालिकेने आखून दिलेल्या नियमांचे पालनही टॉवर कंपन्या करत नाहीत. त्यावर कोणतीही कारवाई होत नाही ही दु:खाची बाब आहे.

अनेक इमारती केवळ पैशाच्या लोभाने हे टॉवर इमारतींवर बसवण्यास परवानगी देतात. यातून निघणाऱ्या लहरींमुळे आजूबाजूचा परिसर दूषित होतोच पण अनेकदा जुन्या, इमारती या टॉवरसाठी केलेल्या ड्रीलिंगमुळे खिळखिळ्या होतात व भूकंप वा इतर नैसर्गिक आपत्तीत विनाशाला कारणीभूत होतात. चूकीच्या व जास्त दाबाच्या विजवाहक वायरींमुळे आगीचा धोकादेखील संभवतो. टॉवर कंपन्या या साऱ्याचा इन्कार करतात. मात्र कर्मचारी टॉवरचे फिटींग २/३ तासात करून चूपचाप पळून जातात ते कशामुळे? प्रक्षेपण बंद पडू नये म्हणून लावलेले जनरेटर्स व टॉवर्समधील लहरी यामुळे कंपन निर्माण होऊन इमारतीला धोका निर्माण होतो.

आज विलेपार्ल्यात बहुतेक ठिकाणी पुर्नबांधणी प्रकल्प चालू आहेत ज्यात इमारतींची उंची ७/८ मजल्यापर्यंत किंवा त्याहूनही जास्त होत आहे. पण आजचे जवळजवळ सर्व टॉवर्स ३/४ मजली इमारतींवर आहेत. म्हणजेच त्यातून बाहेर पडणाऱ्या लहरी सरळसरळ उंच इमारतींमधील घरात घुसत आहेत. शासनाच्या नियमानुसार आजुबाजूच्या इमारतींच्या उंचीपेक्षा टॉवर उंचावर असणे आवश्यक आहे पण त्याकडे आज तरी पूर्णपणे दुर्लक्ष होत आहे. टॉवर बांधण्या आधी आजूबाजूच्या इमारतींमधील रहिवाश्यांची पूर्व परवानगी घेणे देखील आवश्यक असायला हवे.

हे टॉवर व मोबाइल म्हणजे सरळ सरळ ट्रान्समीटर व रिसीव्हर आहेत. आपल्या घरातील वायफायसुद्धा यातच मोडते. पण त्याला गरज नसताना बंद ठेवणे आपल्या हातात असते. पण या टॉवर व मोबाईलच काय? या धगधगत्या बॉम्बपासून आपण कसे वाचायचे? असंख्य वाढत चाललेल्या मोबाइल कंपन्या, टॉवर बनवणाऱ्या कंपन्या, परदेशी तंत्रज्ञानाचा न समजता केला जाणारा अतोनात वापर, या साऱ्यांभोवती फिरणारे प्रचंड पैशाचे राजकारण आणि आपल्या राजकारण्यांची बेपर्वाई यात सामान्य जनता कोठे गरगरत जाणार आहे?

या समस्येवर सर्वमान्य तोडगा, मध्यम मार्ग काढण्यासाठी प्रशासन, मोबाइल कंपन्या आणि नागरिक यांनी एकत्र येणे अत्यंत गरजेचे आहे.

केवळ मुंबईत २००० अनधिकृत टॉवर्स असल्याची नोंद २०१२ मधे घेतली गेली आहे. आज स्थानिक पातळीवर विचार करता केवळ विलेपार्ले (पू) विभागत ३१४ टॉवर्स असल्याची नोंद महानगरपालिकेत आहे.

संशोधन म्हणते

आयआयटी खरकपूर, कोलकत्ताचे नेताजी सुभाषचंद्र बोस रीसर्च इन्स्टीटयूट यांच्या संशोधनात टॉवरच्या आसपासच्या भागात राहणाऱ्या लोकांना नैराश्य, विस्मरण, डोखेदुखी, श्रवणशक्तीची होत गेलेली हानी आदी फरक जाणवले आहेत. त्याचप्रमाणे निद्रानाश, त्वचाविकार, हृदयरोग, अलझायमर आदिचे त्रास दिसून आले व त्यात झपाट्याने वाढ झाली. ज्या माता या वातावरणात राहत होत्या त्यांच्या काही नवजात शिशूंमधे जन्मजात दोष दिसून आले. अशाच प्रकारचे दोष हिरोशिमामधे अणूबॉम्बच्या स्फोटानंतर दिसून आले होते आणि तरीही मोबाईल आपल्यासाठी वदरान आहे?

डॉक्टर म्हणतात

डॉ. मेधा शेट्ये – ज्या ज्या परिसरात मोबाइल टॉवर्स आहेत. त्या परिसरातील इमारतींमधून गेल्या ५/१० वर्षात अचानक अनेक कॅन्सर पेशंटस येऊ लागले आहेत. त्याचप्रमाणे हार्टपेशंटस्‌ मानसिक अस्वस्थता तसेच या इमारतीतील तरूण मुलांत इनफर्टीलिटी (पुनरूत्पादन न होणे) चे प्रश्न निर्माण होत आहेत. डोके दुखी, निद्रानाश, रक्तदाब आदींचेही प्रमाण वाढते आहे.

डॉ. अनुया पालकर – या इलेक्ट्रोवेव्हजमुळे माणसातील पेशींचे आकार व बंधच बदलून जातात. ज्याच्या परिणाम पुढे येणाऱ्या पिढीवरही होणार आहे.

डॉ. शशांक जोशी (प्रसिद्ध इन्फ्रोक्रायनॉलॉजिस्ट-अंत:स्त्रावी ग्रंथीतज्ज्ञ) – या किरणांच्या प्रभावाने शरीरातील वाहणाऱ्या अनेक स्त्रावांवर (उदा. इन्शुलिन) विपरीत परिणाम होऊ शकतो तसेच ब्रेन ट्युमरचीही शक्यता वाढत जाते.

थ्रीजीसाठी आवश्यक असलेल्या (८० ते १०० डी.बी.एस.) अतिशक्तीशाली प्रक्षेपणाची चांगली रेंज येण्यासाठी आवश्यकता असते. ही तीव्रता निश्चितच हानीकारक आहे. क्ष किरण व अतीनील किरणांपेक्षा आरएफ लहरी कमी धोकादायक आहेत असे काही शास्त्रज्ञांचे म्हणणे असले तरी बहुतेकवेळा टेलिकॉम कंपन्या इंटरनॅशनल कमिशन ऑफ नॉन-आयोडाइज्ड रेडिएशनने ठरवून दिलेली ६०० मायक्रोवॅट क्षमतेची मर्यादा ओलांडून व ७६२० पर्यंतच्या क्षमतेचे अतिदाहक प्रक्षेपण करताना आढळले आहेत. म्हणूनच आज विदेशात व भारतात अनेक व्यक्ती, संस्था या टॉवर्सच्या विरोधात उभ्या राहिल्या आहेत.

मोबाइल ही आज प्रत्येकाची गरज आहे. मात्र या टॉवर्समधील लहरींचा त्याचप्रमाणे मोबाइलचा आपल्या शरिराला कमीतकमी उपद्रव व्हावा यासाठी खालील पथ्ये पाळणे गरजेचे आहे.

१.     टॉवरसाठीचे कायदे अधिक कडक करणे

२.    परवानगीचे अधिकार स्थानिक स्वराज्य संस्थांना न देता टीआरएआय (टेलिकॉम रेग्युलेशन ऑथोरिटी ऑफ इंडिया)सारख्यांना देणे. ज्यामुळे या कंपन्यांवर चाप बसू शकेल व भ्रष्टाचारालाही आळा बसेल.

३.    त्या त्या परिसरातील इमारतींची उंची लक्षात घेऊन टॉवरची परवानगी देणे.

४.    मोबाइलचा वापर केवळ संभाषणासाठी केला व इतर गोष्टींसाठी कम्प्युटरचा वापर केला तर टॉवरवरील भार कमी होऊन टॉवरची संख्या व त्यावरील फनेलची संख्या मर्यादीत राहिल.

५.    काम संपताच वायफायला विश्रांती देणे.

६.     घरात ऑफिसमध्ये असताना लॅण्डलाईनचा जास्तीत जास्त वापर करणे.

७.    समाजात जागृती घडवून सर्वांनी एकत्रीतपणे टॉवर कंपन्यांना नियमांचे काटेकोर पालन करायला लावणे.

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s